HRABIOWSKI BIAŁY DOM. Gimnazjum w Sterdyni 1942 - 1950

Promocja książki Teresy Zaniewskiej

W poniedziałek 3 maja br. w sali widowiskowej Gminnego Ośrodka Kultury w Sterdyni odbyła się promocja książki "Hrabiowski biały dom. Gimnazjum w Sterdyni 1942 - 1950" autorstwa Teresy Zaniewskiej. Organizatorami promocji byli: Wójt Gminy Sterdyń, Uczniowie Gimnazjum w Sterdyni 1942 - 1950, Wydawnictwo Uniwersyteckie,"Trans Humana" w Białymstoku oraz Autorka.

Promocję prowadziła Elżbieta Kozłowska - Świątkowska - redaktor Wydawnictwa "Trans Humana". Przedstawiła zebranym sylwetkę autorki. Teresa Zaniewska urodziła się w 1954 roku. Jest profesorem, Kierownikiem Zakładu Dziejów Oświaty Uniwersytetu w Białymstoku. Teresa Zaniewska to postać wybitna. W swoim dorobku ma ponad 200 publikacji m. in. monograficznych. Jest członkiem Komitetu Redakcyjnego Biblioteki Pamięci i Myśli wydawanej przez Białostocki Oddział Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza. Należy do Towarzystwa Polsko - Szwajcarskiego, Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, Polskiego Towarzystwa Białorutenistycznego oraz do Towarzystwa Historii Edukacji. Osobą, która zainspirowała autorkę do napisania książki był prof. Franciszek Kobryńczuk. Autorka podziękowała nauczycielom i wychowankom szkoły oraz ich rodzinom za przesłane jej wspomnienia, udostępnione fotografie i pamiątki, które udało się ocalić od zapomnienia.

Mówiła m. in. (...) Specjalne podziękowania kieruję pod adresem Franciszka Kobryńczuka, inspiratora tej publikacji, który nieustannie wracał myślami do szkoły sterdyńskiej i rodzimych ścieżek wiodących do wielkiego świata. To on przede wszystkim niestrudzenie i wytrwale zbierał informacje, ułatwił nawiązywanie kontaktów, a mnie do spisania dziejów szkoły zachęcał. Bez jego starań, nadziei i wiary w efekt moich poczynań pisarskich powstanie tej książki nie byłoby możliwe"... Serdeczne podziękowania skierowała do pani Janiny Tenderenda - jednej żyjącej nauczycielki tej szkoły. O swojej nowej książce autorka mówiła m.in "Oddajemy do rąk czytelników książkę monograficzno - wspomnieniową, poświęconą gimnazjum w Sterdyni, jednej z niezwykłych szół średnich na Podlasiu. O niezwyłości tej placówki decydowało nie tylko miejsce jej usytułowania, pełne znaków pamięci i posiadające bogatą przeszłość, ale również ciekawa historia szkoły, szczególna atmosfera i wysiłki ludzkie, które się tam rodziły. Wszachstronna działalność szkoły, trud nauczycieli i uczniów służyły prawdzie, z której wyrastały, wolność i mądrość życia" (...)

Książka "Hrabiowski biały dom..." wydana w 2004 r. przez Wydawnictwo Uniwersyteckie "Traus Humana" w Białymstoku w sposób dokładny i wyczerpujący przedstawia działalność sterdyńskiej szkoły średniej. Powinna zainteresować nie tylko mieszkańców Sterdyni, ale także całego Podlasia, gdyż dzieje tej szkoły przedstawione są na tle historii regionu i miejscowości Sterdyń oraz na tle sytuacji oświaty na przestrzeni dziejów w gminie Sterdyń. Książka składa się, można tak to określić, z trzech części.

W pierwszej części autorka zawarła szczegółowe opracowania dotyczące historii i tradycji ziemi sterdyńskiej, genezę, strukturę i działalność sterdyńskiego gimnazjum oraz wykaz nauczycieli i uczniów, biogramy nauczycieli oraz sylwetki niektórych uczniów. Druga część to "okna pamięci" czyli swobodne i osobiste wspomnienia gimnazjalistów. Ta część napisana została przez samych bohaterów. W trzeciej części znajdują się zdjęcia współczesne m. in herbu Gminy Sterdyń oraz obiektów zabytkowych i te z przeszłości m. in. fotografie nauczycieli.

Książka liczy 348 stron i ponad 100 bardzo ciekawych fotografii. Po stronie tytułowej Autorka zamieściła następujące słowa dedykacji:

"Ojcu, Mieczysławowi Zaniewskiemu
z podziękowaniem za to,
co we mnie najlepsze i za Jego miłość do sztuki".

Następna strona, to zdjęcie mgr Franciszka Krysiaka (1910 - 1996) - dyrektora Gimnazjum. Na kolejnej stronie autorka zamieściła wiersz pt. "Któryś mi skrzydła przypiął" Franciszka Kobryńczyka - profesora i poety, wychowanka Gimnazjum. Od tego wiersza powstał tytuł książki.

W Sterdyni była szkoła,
w hrabiowskim białym domu.
Był krótki lot sokoła,
błysk ognia i huk gromu.
Tam Mistrz mój dedalowe
dał skrzydła mym ramionom.
Dał złoty kask na głowę
i duszę rozpaloną.
Tam krótka młodość moja
i świt różowy, blady.
To tam spłonęła Troja,
daleko od Hellady.
Któryś mi skrzydła przypiął
Mistrzu mój, zamiast szpady,
płatkami słów dziś sypiąc,
dziękuję szczerze nimi,
bo mogę do tej Ziemi
wracać jak do Hellady.

Dalsza strona jest poświęcona niedawno zmarłemu nauczycielowi muzyki w sterdyńskim Gimnazjum - Antoniemu Bazakowi. Jego fotografia sprzed kilkudziesięciu lat zdobi okładkę książki.

Natomiast Aneks stanowi wiersz Pawła Kamieńskiego - sekretarza i nauczyciela Gimnazjum w Sterdyni. Wiersz ten został napisany 1. 10. 1950 r., już po likwidacji szkoły. Autor wyraża w nim żal i tęsknotę za utraconą szkołą.

"Szkoły już nie ma...
Już pierwszy września!
Już dziatwa idzie z radosną pieśnią-
Już na dziecińcu gwarnie i wesoło-
Tylko ja smutny ciche łzy ronię,
bo dzwonek zamilkł - nie dzwoni..."
(...)

Książka stanowi interesującą lekturę, wyszła bowiem spod pióra fachowca i bardzo kompetentnej osoby - Taresy Zaniewskiej.

Podczas promocji głos zabrali uczniowie gimnazjum: prof. dr hab. Franciszek Kobryńczuk, prof. dr hab. Lucjan Turos oraz Janina Tenderenda nauczycielka gimnazjum i Czesław Marian Zalewski Wójt Gminy Sterdyń.

Drugą część promocji stanowił montaż słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów Gimnazjum w Sterdyni pod kierunkiem Teresy Styś i Marka Kołodziejskiego. W programie wykorzystano wiersze podlaskich poetów.

Na zakończenie autorka wpisywała dedykacje zainteresowanym.

Książkę można nabyć w Wydawnictwie Uniwersyteckim "Trans Humana" 15-328 Białystok, ul. Świerkowa 20, tel./fax (085) 745-74-23. Cena jednego egzemplarza wynosi 45 zł.

 

 

Urząd Gminy Sterdyń
ul. T. Kościuszki 6
08-307 Sterdyń
tel./fax (25) 787 00 04